Bir kimsenin yapısı bitişik parsele taşmışsa buna taşkın yapı denir. Bahsi geçen bu taşkınlık, yüzeye olabileceği gibi arazinin altındaki toprağa veya üstündeki havaya da olabilir.

            Bu durumda bir müdahale davası ile karşı karşıya kalındığında karşı dava olarak ya da başlı başına temliken tescil davası açılabilir.

            Taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesi görevli mahkemedir. Davadaki ön koşul taşkın inşaat sahibinin iyi niyetli olmasıdır. İyi niyetin varlığını mahkeme resen araştırır. Bu iyi niyet hali inşaatın başından sonuna kadar devam etmelidir.

            Diğer bir şartta yapının değeri araziden açıkça yüksek olmalıdır. Yapılacak keşifte inşaat bilirkişisi inşaatın maliyetini hesaplar ve bir rapor düzenler. Yine arazinin değeri de emsal araştırması yapılarak tespit edilir. Hem arazinin hem de yapının olmak üzere ikisinin değeri de raporlarda belirtilir.

            Yapılacak değerlendirmede yapının değeri araziden yüksek çıkarsa arazinin bedelini yapı sahibinin arazi sahibine ödemesi kararlaştırılır. Bunlar hesaplanırken hak ve yarar dengesi gözetilmek zorundadır.

            Bütün bunlar yapıldıktan sonra en önemli kısımlardan biri de arazinin yapı malikine verilecek kısmının ifraza uygun olması gerekmektedir. Bölünebilir bir durumda ise dava sonucunda arazinin o kısım ile ilgili olan tapusu iptal olur ve yapı sahibi adına tescil olur.

            Yapı malikinin adına tescil istediği kısmın üstündeki yapı ana yapının mütemmim cüzü yani ayrılmaz bir parçası olmalıdır. Yani sonradan eklenen bir kümes gibi değil de çatının uzantısı, balkon yahut ana binanın bir kısmı gibi ayrılmaz bir parçası olması zorunludur.

            Taşkın inşaat sahibinin eğer arazi üzerinde irtifak hakkı var ise bu taşkın inşaata arazi sahibi katlanmak zorundadır. İrtifak hakkı tapuya şerh edilmiş yasal bir haktır.

            Kural olarak arsa maliki, bir inşaatın arsasına tecavüz etmesine katlanmakla yükümlü değildir ve bunun kaldırılmasını isteyebilir. Ancak, arsa maliki inşaatın arazisine tecavüz ettiğini öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde itiraz etmemiş olup da, inşaat iyi niyetle yapılmışsa ve halin icabı inşaatın kalmasını gerektiriyorsa, arsa maliki tecavüz eden inşaata katlanmakla yükümlüdür. Ama bu şartlardan biri eksikse, arsa maliki bu taşkın inşaatın kaldırılmasını isteyebilir ve bu bir zamanaşımına bağlı değildir.

Av. Serap Evcimen ÇİÇEK

s.evcimencicek@gmail.com

05425464319