Yabancı ırklarla karşılaştırıldığında hastalıklara dirençli ve az yemle yaşamayı bilen yerli ırkların ortak özelliklerinden biri buzağısını görmeden süt vermemesi. Bir diğeri de biri hariç diğer tüm ırkların verimleri kombine olması.

1. Güney Anadolu Kırmızısı (Kilis)

Kilis merkez olmak üzere, İçel’den Şanlıurfa’ya kadar olan Güney Anadolu Bölgesi’nde yaygındır. Vücutta harmoni bozuktur. Bu nedenle sallantılı yürüyüş görülür. En çok rastlanan renk sarımsı kırmızıdır. Sarıdan kırmızıya ve kahverengiye kadar farklı renklilere rastlanmaktadır.

Türkiye’nin en iri ve süt verimi en yüksek yerli ırkıdır. Güney Anadolu ve Akdeniz’in sıcak iklimine uyum sağlamıştır. Kene ve kan parazitlerinin meydana getirdiği hastalıklara dayanıklıdır. Bakım ve beslemenin düzenli olmadığı şartlarda çok az sorunla yetiştirilebilir. Uzun mesafeleri yürüyebilme yeteneğindedir. Davranışsal problemler ve meme başlarının küçük olması nedeniyle makineli sağıma uygun değildir. Analık içgüdüsü gelişmiştir. Buzağısını görmeyince sütünü vermez.

2. Yerli Kara

Orta Anadolu bölgesinde yaygındır. Verim yönü kombinedir (et ve süt). Yükseklik ve ağırlık itibariyle küçük yapılı, kısa boynuzlu sığır ırklarındandır. Yetersiz bakım ve besleme koşullarına oldukça dayanıklı, hastalık ve zararlılara karşı direnci yüksektir. Analık içgüdüleri gelişmiştir. Buzağısını görmeyince sütünü vermez.

3. Doğu Anadolu Kırmızısı

Başta Erzurum, Kars ve Ardahan illeri olmak üzere Doğu ve Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaygındır. Verim yönü kombinedir (et ve süt). Küçük yapılı, sert mizaçlı, kemik yapısı sağlamdır. Küçük cüsseli olmakla birlikte güçlüdür. Olumsuz çevre şartlarına dayanıklıdır. Kalitesiz yemlerle hayatını sürdürebilir. Engebeli alanlardaki otlakları değerlendirebilir ve hastalıklara karşı direnci yüksektir. Sürü ve analık içgüdüsü gelişmiştir. Buzağısını görmeyince sütünü vermez.

4. Boz Irk

Trakya, Marmara, Kuzey ve İç Ege, Batı Anadolu bölgelerinde yaygındır. Vücudu sağlam yapılıdır. Verim yönü kombinedir (et ve süt). Ani yem değişikliklerine dayanıklıdır. Düşük kalitedeki yemleri değerlendirebilecek sindirim sistemine sahiptir. Her türlü olumsuz doğa şartlarına, yetersiz beslenmeye ve hastalıklara karşı oldukça dayanıklıdır. Hastalandığı takdirde çok hızlı iyileşir. Güçlü ve sert tırnaklara sahiptir. Hırçın ve saldırgan mizaçlı olup, yavrusunu ve bulunduğu sürüyü koruma içgüdüsü oldukça gelişmiştir. Buzağısını görmeyince sütünü vermez.

5. Zavot

Kars, Ardahan illeri ve çevresinde yaygındır. Vücut orta irilikte ve sağlam yapılıdır. Verim yönü kombinedir (et ve süt). Bölgeye adapte olmuş, zor iklim şartlarına ve hastalıklara karşı dayanıklıdır.